پارتیشن بندی چیست؟

پارتیشن بندی عبارت است از تقسیم کردن فضای هارد دیسک به یک یا چند قسمت به طوری که هر یک از این قسمت ها از دید کاربر همانند یک فضای مستقل عمل کنند. مهمترین دلیل پارتیشن بندی استفاده بهینه از فضای هارد و دسترسی آسان تر و سریع تر به اطلاعات طبقه بندی شده می باشد. برای مثال کمدی را در نظر بگیرید که کل فضای آن یکپارچه است طبیعتا قراردادن لباس های بلند همراه با لباس ها و تجهیزات دیگر در داخل آن بسیار مشکل می شود. فضای هارد دیسک ها هم همینگونه است. یعنی با تقسیم بندی فضای داخلی آن بهتر می توان از فضای موجود بهره برد.



در سیستم پارتیشن بندی هارد دیسک ، سه نوع پارتیشن پایه وجود دارد:

۱ – Primary :

 به معنای ابتدایی و اصلی می باشد و درواقع پارتیشن بندی یا قسمت بندی منطقی هارد دیسک است و به صورت فیزیکی بر روی هاردیسک اعمال می شود.

برای نصب سیستم عامل نیاز به این نوع پارتیشن داریم( بیشتر توزیع های لینوکس قدرت نصب بر روی پارتیشن های دیگر را هم دارند و بیشتر در مورد ویندوز این جمله صدق می کند). بر روی هر هارد دیسک حداکثر ۴ پارتیشن Primary می توان ایجاد کرد.

۲- Extended :

در هر هارد دیسک تنها می توانیم یک پارتیشن قابل توسعه ایجاد کنیم.این نوع پارتیشن یک نوع تقسیم بندی مجازی ایجاد خواهد کرد تا بتوانیم پارتیشن های بیشتری ایجاد کنیم.

۳- Logical :

بعد از اینکه یک پارتیشن Extended ساختیم باید فضای درونی آن را تقسیم بندی نماییم. این امر از طریق پارتیشن های منطقی امکان پذیر می شود و در هر هارد دیسک می توان ۲۳ پارتیشن Logical ایجاد کرد.

توجه داشته باشید که پارتیشن توسعه یافته تنها یک قالب برای ایجاد پارتیشن های منطقی است و به خودی خود فضایی ندارد و تنها یکه نوع جداره یا حاشیه به شمار می رود.

 

پارتیشن بندی با نرم افزار GParted:

برای به دست آوردن آزادی عمل بیشتر در هنگام پارتیشن بندی لازم است که از نرم افزارهایی استفاده شود که قابلیت اجرا به صورت Live را دارا می باشند. چون اگر قصد ایجاد یک جدول پارتیشن جدید را داشته باشید لازم است که بتوانید کلیه ی فضای هارد دیسک خود را پاک نموده و اقدام به بنا نهادن نقشه ای جدید بر روی آن نمایید. به همین خاطر اگر از نرم افزارهایی استفاده کنید که تنها در بستر سیستم عامل اجرا می شوند، توانایی هیچ گونه تغییری را در پارتیشن سیستم عامل(پارتیشنی که سیستم عامل بر روی آن نصب شده است) نخوایید داشت.

ما برای این کار از نرم افزار قدرتمند Gparted استفاده می کنیم. این نرم افزار را می توان به رایگان از اینترنت دریافت کرد و سپس آن را از روی CD یا حافظه Flash ،  بوت کرد. البته این نرم افزار به صورت پیشفرض  در DVD بسیاری از توزیع های لینوکس ( از جمله Ubuntu) موجود می باشد و شما می توانید با بوت کردن سیستم عامل از روی DVD  و اجرای نرم افزار،  تمامی خواسته های خود را به انجام رسانید. برای این کار ابتدا DVD توزیع اوبونتو را درون دیسک خوان کامپیوتر خود قرار دهید و پس از Restart، از روی  DVD ، سیستم خود را بوت نمایید.

نکته: اجرای اوبونتو به صورت زنده ( live) هیچ تغییری بر روی سیستم عامل قدیمی شما ایجاد نمی کند و کلیه تغییراتی که از جانب اوبونتو ( نه نرم افزار Gparted) ایجاد می کنید پس از خاموش کردن کامپیوتر به حالت اول باز می گردد. پس درواقع این روش مکانیزمی بسیار مناسب برای تست و ارزیابی توزیع های لینوکس بدون نصب فیزیکی آن هاست. یعنی شما با این کار می توانید از تمامی قابلیت های توزیع لینوکس خود استفاده کنید بدون آنکه چیزی روی کامپیوتر خود نصب کنید. حتما امتحانش کنید:)

ما برای نصب اوبونتو به صورت استاندارد نیاز به سه پارتیشن جداگانه داریم. یعنی:

پارتیشن ریشه یا root “/”

تمامی برنامه ها و نرم افزارهایی که بعدا بر روی سیستم خود نصب خواهید کرد در اینجا قرار خواهند گرفت. در واقع شاخه های دیگر مربوط به سیستم فایل لینوکس و به صورت زیرشاخه داخل این پارتیشن قرار خواهند گرفت و به عبارتی محل نگهداری کل سیستم عامل می باشد. مثل پارتیشنی که ویندوز را داخل آن نصب می کنید.

پارتیشن خانه “home/”

در  این پارتیشن اطلاعات مربوط به کاربران جای خواهند گرفت ( شامل تمامی فایل های چند رسانه ای و کتاب ها و … ). مزیت این پارتیشن در حالتی که جداگانه ساخته شود این است که با نصب مجدد سیستم عامل اطلاعات مربوط به کاربران دست نخورده و به همان شکل قبلی باقی خواهند ماند. به طوری که دیگر نیاز به تنطیم مجدد نرم افزارهای مورد استفاده نخواهد بود.

پارتیشن “swap”

این پارتیشن محل قرارگیری File Swapping لینوکس یا همان حافظه مجازی روی دیسک سخت ، می باشد. از آنجا که این پارتیشن نقش اساسی در افزایش سرعت Hibernate سیستم دارد، توصیه می شود حجم آن را برابر یا اندکی بیشتر از حجم حافظه RAM سیستم خود در نظر بگیرید.

فرض کنید که می خواهیم هارد دیسک جدید HD720 ای دیتا را برای نصب لینوکس و ویندوز در کنار هم آماده کنیم. توجه داشته باشید که در اینجا تمامی حجم های پارتیشن ها سلیقه ی نویسنده می باشد و شما می توانید به هر اندازه که دوست داشتید آنها را تنظیم نمایید اما توجه داشته باشید که در مورد پارتیشن root و swap پیشنهادات نگارنده بر اساس تجربه ی کاربری چندین ساله انتخاب شده است و حجم های بیشتر از آن ممکن است باعث هدر رفتن فضای هارد دیسکتان شود.

برای این کار ما یک پارتیشن ۱۰۰ گیگابایتی ( هر چقد که دوست دارید) از نوع Primary برای نصب ویندوز و یک پارتیشن ۲۰ گیگابایتی ( پیشنهاد نگارنده) بازهم از جنس Primary برای نصب اوبونتو می سازیم. چون تعداد پارتیشن های Primary محدود است ، مابقی فضای باقی مانده از هارد دیسک را به یک پارتیشن Extended اختصاص می دهیم تا بعدا بتوانیم پارتیشن های Logical خود را درون آن قرار دهیم.

در مرحله بعد کافیست که سیستم فایل های مورد نظر خود را بر روی پارتیشن ها قرار دهید. دقت کنید که پارتیشن ویندوز را باید به NTFS فرمت کنید و اوبونتو را بر روی فایل سیستم ext4 قرار دهید. همچنین swap را باید بر روی فرمت Linux-Swap قرار داد.

 


پس بر اساس آنچه قبلا گفته شد ، مابقی پارتیشن های مورد نیاز بایستی درون فضای Extended و از نوع Primary ساخته شوند. شما برای این کار لازم است مابقی فضای هاردتان را مابین سایر پارتیشن هایی که می خواهید داشته باشید تقسیم کنید.

 

یعنی کافیست که پارتیشن home و سایر پارتیشن های مورد نیاز برای استفاده در ویندوز را بسازید و تمامی عملیات ها را Apply کنید تا تغییرات مورد نظر بر روی هارد دیسکتان اعمال شود.

دوباره تاکید می کنم که پارتیشن های ویندوزی را بر روی NTFS فرمت کنید و پارتیشن home نیز بر ext4 قرار داده شود.

توجه: با این کار تمامی اطلاعات قبلی شما پاک خواهد شد. پس امیدوارم از اطلاعاتتان بک آپ گرفته باشید!

اکنون می توانید سیستم عامل های مورد نیاز خود را بر روی کامپیوترتان نصب کنید. این جدول جدید به راحتی توسط ویندوز و اوبونتو شناخته می شود و اگر ظرفیت پارتیشن ها را هوشمندانه انتخاب کرده باشید تا مدت ها می توانید خیالتان از بابت صحت اطلاعاتتان راحت باشد.

نکته: اگر قصد نصب لینوکس را در کنار ویندوز دارید بهتر است که ابتدا اقدام به نصب ویندوز نمایید سپس اوبونتو را نصب کنید.